આઠ રાત યુરોપ — પણ ક્રમ ખોટો હોય તો બધું ચૂકી જવાય

ચાર્લ્સ-દ-ગૉલ ટર્મિનલ ૨ મોટો છે, ઇમિગ્રેશન ધીમી ચાલે છે — ઉતરાણ પછી ૯૦ મિનિટ ગણો. ટૂર મેનેજર ત્યાં મળે છે. કોચ Périphérique રિંગ રોડ પર આવે, આર્ક-દ-ત્રિઓમ્ફ પ્રથમ ઝળહળે. ચાર વાગ્યા પહેલાં પહોંચ્યા હો તો Champs-Élysées પર ૧.૯ km ચાલો — સ્તર, સરળ. રાત્રિ ભોજન ગેર-દ-નૉર પાસે ભારતીય રેસ્ટૉરન્ટ 'La Chapelle' વિસ્તારમાં — ગુજરાતી ભૂખ ઓળખે એવી થાળી.

આજ રાત્રે હોટેલ બફે છોડો. ઘરે ખાઈ શકો એ ક્રૉઇસ આ અઠવાડિયે ન ખાઓ.

એફિલ ટાવરની બીજી મંઝિલ સુધી લિફ્ટ ૧૨૦ મીટર ઊંચે જાય, ચારેય દિશામાં શહેર દેખાય. ટાઇમ્ડ સ્લૉટ ભારત છોડો ત્યારે જ બૂક કરો — જુલાઈ-ઑગસ્ટ ક્યૂ ત્રણ કલાક. સવારનો કૉચ ટૂર: Place de la Concorde, Les Invalides, ઓપેરા ગૅર્ની, નૉત્ર-દામ. સેઇન નદી પર 'Bateaux' ક્રૂઝ — Musée d'Orsay અને Île de la Cité પ્રહ, ૪૫ મિનિટ — પેરિસ સૌથી શાંત ક્ષણ.

ટાળો: પૉપ મ્યુઝિક વગાડતી ઘોંઘાટવાળી બૉટ. Bateaux ક્રૂઝ શાંત, સસ્તી અને વધારે સારી.

લુવ્ર — ૩૫,૦૦૦ વસ્તુઓ, ૧૫ km કૉરિડૉર — ઓછું પણ ઊંડાઈ સાથે જુઓ. Denon wing ગ્રાઉન્ડ ફ્લૉર: Winged Victory, Venus de Milo, Mona Lisa — બે કલાક. બૂક ટિકિટ ક્યૂ ટાળે. જો ઘરમાં બાળકો હોય, RER-A ૪૦ min — ડિઝ્નીલૅન્ડ પૅરિસ; અમે અલગ બૂક કરીએ. બપોર: Sacré-Cœur, Place du Tertre, Galeries Lafayette — ૧૯૧૨ ઑડ ગ્લૅઝ ડૉમ — પ્રવેશ મફત.

મોટાભાગ ચૂકે: એફિલ ટાવરની સૌથી સારી ફોટો Trocadéro esplanade પરથી આવે, ટાવર નીચેથી નહીં. સવારે ફોટૉ સેશન બૂક કરો — ટાવર સામે ઉત્તમ ફ્રૅઇંગ.

કૉચ: Burgundy અને Jura ટેકરીઓ પાર, કેન્દ્રીય સ્વિટ્ઝર્લૅન્ડ — ૮ કલાક, મધ્ય-ઘડી. સાંજ સુધીમાં લ્યુસર્ન. Kapellbrücke — ૧૩૩૩નો ઢંકાયેલ લાકડાનો ચાલ-પુલ, યુરોપમાં સૌથી જૂનો, છત પર ત્રિકોણ ચિત્ર-ફલક. Reuss નદી પર ઊભા, બરફ-ઢાળ્યો ડુંગર પાછળ. દસ મિનિટ ચાલો: Lion Monument — ૧૮૨૧, ચૂનાનો ખડક, ૧૭૯૨ パリ में मारे गए Swiss Guards ની યાદ. Mark Twain: 'સૌથી ઉદાસ પથ્થર'. ખોટું નહોતું.

સ્થાનિક ગાઇડ સાથે ચાલ-અને-બૉટ ટૂર — Kapellbrücke, જૂનો-નગર, એક કલાક સ્ઝૉ — ફક્ત બપોર હોય ત્યારે આ ઝડપ-ભરી, ઊંડી રીત.

Engelberg ગામ — ત્રણ તબક્કે ઉપર. છેલ્લી Rotair ગૉન્ડૉલા ૩,૦૨૦ m સુધી ૩૬૦° ફરતી ચઢે. ઉપર: Glacier Grotto — બરફ-ટનલ; Cliff Walk — ઉત્તર-ઢોળ પ­ulator સ્પેન્ઝન બ્રિજ; Ice Flyer — ખુલ્લો ખૂર-ખાઈ ઉપર ચૅરલિફ્ટ. ખરા ગ્લૉવ્ઝ, જૅકૅટ — જુલાઈ ઉ ≈ -૨° to -૫°C. ચપ્પળ-ઇ ઇ ભૂલ ન કરો. જો ટિટલિસ પહેલાં ગ‌ઈ ચૂક્યા હો, Mount Pilatus — ઑલ્ટર્નૅટિવ, Lucerne ગૉન્ડૉલા + ક્રૂઝ.

ટાળો: ઉ Summit ભોજન-ગૃહ, ભાવ ઊંચો. નીચ‌ेथी કઈ ખોળ‌ ઉ — ટૅ‌રૅ‌સ‌ ­view ­same.

લ્યુઝર્નથી મિલાન જતી ટ્રેન ગોટ્ટહાર્ડ બેઝ ટનલ — પૃથ્વી પરની સૌથી લાંબી રેલ ટનલ, ૫૭ કિલોમીટર, ૨૦૧૬માં પૂર્ણ — માંથી પસાર થઈ ઇટાલીના સરોવર પ્રદેશમાં બહાર આવે છે. મિલાનથી કોચ પૂર્વ દિશામાં આગળ વધે છે; બપોર થતાં સુધીમાં તમે વેનિસ જતા પુલ-રસ્તા પર હો છો. એક ખાનગી વૉટર ટૅક્સી આખા જૂથને વેનિસના અખાત પારવીને St Mark's Square સુધી લઈ જાય છે. Doge's Palace નો ભવ્ય મુખભાગ, Bridge of Sighs, અને Murano ના કાચ-કારીગર દ્વારા કાચ ફૂંકવાનું જીવંત પ્રદર્શન — આ બધું બપોરના સત્રનો સાર છે. રાત્રિ-વિસામો મુખ્ય ભૂમિ પર Mestre માં લેવામાં આવે છે, જ્યાં હૉટેલોના ભાવ ટાપુ પરના ભાવ કરતાં ત્રીજા ભાગના હોય છે અને વૉટર ટૅક્સીની સવારી માત્ર બાર મિનિટની છે.

જો તમારી પાસે એક મુક્ત સાંજ હોય, તો Venice ના પાછળના નહેરો દ્વારા ઇલેક્ટ્રિક બોટ ટૂર જરૂરથી ઉમેરો; આ છુપાયેલી નહેરોમાં Grand Canal ની ભીડ અને ઘોંઘાટ જરાય જોવા મળતો નથી, માત્ર શાંત અને જાદુઈ વાતાવરણ અનુભવાય છે.

A1 autostrada પર દક્ષિણ તરફ, Florence માં બે કલાકનો વિરામ. બે કલાકનો સૌથી સાચો ઉપયોગ એ છે કે Piazzale Michelangelo જવું — શહેરની ઉપર આવેલો એ પ્રાંગણ જ્યાંથી Duomo, Palazzo Vecchio અને Arno નદીનો સીધો નજારો મળે — અને ત્યાર પછી નીચે ઊતરીને Ponte Vecchio સુધી ચાલતા જવું, જે Florence નો એકમાત્ર મધ્યયુગીન પુલ છે જેના પર સોની-જ્વેલર્સની દુકાનો આજે પણ ચાલે છે. બે કલાકના ટૂંકા સ્ટૉપ માં Uffizi કે Accademia જવાનો આગ્રહ ન કરો — બંને માટે ઓછામાં ઓછો અડધો દિવસ જોઈએ. જો અગિયાર કે બાર રાત ની ટ્રિપ હોય તો Florence ને અલગ આખો દિવસ આપો. Rome સાંજ સુધીમાં પહોંચી જવાય, અને રાત્રિભોજન Indian — Termini station પાસે Via Principe Amedeo પર, જ્યાં બે-ત્રણ રેસ્ટૉરન્ટ બરાબર જાણે છે કે સાત દિવસ યુરોપિયન ખાણું ખાધા પછી ગુજરાતી પરિવારને ખરેખર શું જોઈએ.

Welcome to Rome અનુભવ — એક કલાકની ઓળખ-સફર જેમાં ૨,૭૦૦ વર્ષનો ઇતિહાસ એક જ ચાલમાં આવરી લેવામાં આવે છે — જો પગ સાથ આપે તો આજ રાત્રે જ કરી લેવો જોઈએ, કારણ કે આ અનુભવ પછી આવતી કાલની Colosseum અને Vatican મુલાકાત ઘણી વધારે અર્થસભર બની જાય છે.

આ એ દિવસ છે જેનું મોટા ભાગના લોકો ઓછું આયોજન કરે છે. Colosseum માં ઈ.સ. ૮૦ માં ૫૦,૦૦૦ લોકો બેસી શકતા હતા અને hypogeum — ભૂગર્ભ માર્ગો જ્યાં પ્રાણીઓ અને ગ્લેડિયેટર્સ તૈયાર રાખવામાં આવતા — તે મુલાકાતીઓ માટે તાજેતરમાં જ ખુલ્લું મૂકવામાં આવ્યું છે; guided tour દ્વારા જ અંદર જઈ શકાય છે. Roman Forum બિલકુલ બાજુમાં છે — રોમન પ્રજાસત્તાકની સાચી ભૂમિ, જ્યાં આજે પણ ખોદકામ ચાલુ છે. બપોરના ભોજન બાદ Vatican Museums: Sistine Chapel પહેલાં ત્રણ કિલોમીટર લાંબો પોપના સંગ્રહનો વિસ્તાર, અને પછી St Peter's Basilica. Colosseum અને Vatican બંને માટે ઉનાળામાં સીધી લાઇનમાં ઊભા રહો તો ચાર-ચાર કલાક લાગે; timed entry સાથે full-day guided tour એ જ ખરો અને સાચો રસ્તો છે. Trevi Fountain અને Spanish Steps હોટેલથી પગપાળા પંદર મિનિટ દૂર છે; રાત્રે નવ વાગ્યે જાઓ, ત્યારે ભીડ બપોર કરતાં અડધી હોય છે.

ટાળો: એ ટૂર્સ જે ત્રણ કલાકમાં Vatican અને Colosseum બંનેનું વચન આપે છે. તેઓ બહારનો ભાગ ઝડપથી આટોપી લે છે અને અંદરનો ભાગ માત્ર દસ-દસ મિનિટમાં. એકલા Vatican માટે ઓછામાં ઓછા ચાર કલાક જોઈએ.

વિમાનમથક પર ત્રણ કલાક અગાઉ પહોંચો. Terminal 3 માં VAT રિફંડ ડેસ્કની લાઇન ઇટાલિયન સરકારી કામકાજમાં સૌથી ધીમી છે: બૅગ ચેક કરાવતાં પહેલાં જ તમારે માલ, મૂળ રસીદો અને ટૅક્સ-ફ્રી ફૉર્મ એકસાથે રજૂ કરવા પડે છે. જો દુકાનમાં ફૉર્મ પર સ્ટૅમ્પ ન લગાવ્યો હોય, તો કસ્ટમ્સ વિમાનમથક પર સ્ટૅમ્પ કરી આપે છે — પરંતુ માત્ર ચેક-ઇન પહેલાં જ. ટૂર મૅનેજર છેલ્લી સિક્યૉરિટી લાઇન સુધી સમૂહ સાથે રહે છે.

ભારતીય કસ્ટમ્સ પર જાહેર કરવા જેવી વસ્તુઓ: લાકડાની કોતરણી, સાચા ચામડાની ચીજવસ્તુઓ અને યુરોપથી લાવેલી કોઈ પણ ખાદ્ય સામગ્રી. તમામ રસીદો સાથે રાખો; જો કાગળિયાં વ્યવસ્થિત હોય તો ઘોષણા-પ્રક્રિયા સાવ સરળ બની જાય છે.